ไม่ทิ้งเด็กคนไหนไว้ข้างหลัง แม้แต่คนเดียว

๑) คอขวดไม่ได้อยู่ที่ห้องเรียน

ในเขตเทศบาล เด็ก ๒๓๕ จาก ๒๓๙ ราย ติดอยู่ที่ด่านแรกสุด คือ “ไม่ยินดีให้ข้อมูล” หรือ “หาบ้านไม่พบ” และยังไม่มีผู้ยินยอมให้สัมภาษณ์เชิงลึกแม้แต่รายเดียว ระบบจึงไม่รู้ว่าเด็กแต่ละคนต้องการอะไร

๒) สองตำบลใหญ่เป็นคนละโรค

ตำบลระแหง เด็ก ๑๑๔ ราย ปฏิเสธให้ข้อมูลครบทุกคน — เป็นปัญหาความไว้วางใจและภาษา ส่วนตำบลไม้งาม เด็ก ๖๒ ราย “หาบ้านไม่พบ” ครบทุกคน — เป็นปัญหาข้อมูลที่อยู่ การส่งทีมแบบเดียวกันไปทั้งสองที่จะล้มเหลวอย่างน้อยหนึ่งแห่ง

๓) เด็กส่วนใหญ่ไม่มีสถานะทางทะเบียน

ร้อยละ ๗๔ ไม่ได้สัญชาติไทยหรือไม่มีสถานะทางทะเบียน ซึ่งกฎหมายไทยรองรับสิทธิ์การเข้าเรียนไว้ชัดเจนแล้ว แต่ต้องมีกระบวนการออกรหัสประจำตัวผู้เรียนรองรับ — และสำนักทะเบียนท้องถิ่นก็อยู่ในสังกัดเทศบาลเดียวกับเรา

๔) ช่องว่างที่ท้องถิ่นต้องเติม

ทั้งอำเภอเมืองตากมีเด็กกลับเข้าสู่การศึกษาแล้ว แต่สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรับได้เพียง ๑ ราย เทียบกับ สพฐ. ๓๖ ราย นี่คือความรับผิดชอบที่โรงเรียนเทศบาลรับได้โดยตรง และเป็นเหตุผลที่เราเริ่มโครงการนี้

เริ่มจากความไว้วางใจ ไม่ใช่จากแบบฟอร์ม

ครอบครัวที่ปฏิเสธให้ข้อมูลไม่ใช่ครอบครัวที่ไม่สนใจลูก แต่คือครอบครัวที่ยังไม่มีเหตุผลจะเชื่อใจเรา เราจึงเข้าหาด้วยบริการและกิจกรรมก่อน แล้วค่อยเก็บข้อมูลเมื่อความสัมพันธ์พร้อม

เด็กไม่ได้ผิดที่ชีวิตไม่เหมือนหลักสูตร

เด็กที่ต้องทำงานเลี้ยงครอบครัว หรือดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน ไม่ควรต้องเลือกระหว่างความรับผิดชอบกับการเรียน หน้าที่ของโรงเรียนคือออกแบบเส้นทางที่เขาเดินได้จริง

สถานะทางทะเบียนไม่ใช่เงื่อนไขของการเรียนรู้

เด็กทุกคนที่อยู่บนแผ่นดินไทยมีสิทธิ์เรียน กฎหมายระบุไว้ชัด หน้าที่ของเราคือทำให้กระบวนการเกิดขึ้นจริง ไม่ใช่ใช้เอกสารเป็นเหตุผลในการปฏิเสธ

เปิดเผยตัวเลขตามจริง รวมถึงตัวเลขที่ไม่สวย

เราเผยแพร่ทั้งความคืบหน้าและข้อจำกัดของข้อมูล เพราะการทำงานกับเด็กเปราะบางต้องตรวจสอบได้ และเพราะตัวเลขที่ตรงไปตรงมาเท่านั้นที่จะนำไปสู่การตัดสินใจที่ถูกต้อง