ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

การแยกน้ำด้วยไฟฟ้า ประจุไฟฟ้าเท่าใด ได้แก๊สเท่าใด

ตั้งกระแสไฟฟ้า จ่ายไฟผ่านน้ำที่ละลายโซเดียมซัลเฟต แล้วดูแก๊สไฮโดรเจนและออกซิเจนสะสมในหลอดของชุดฮอฟมันน์ คำนวณจากกฎของฟาราเดย์ว่าประจุไฟฟ้าเท่าใดให้แก๊สกี่โมลและกี่ลูกบาศก์เซนติเมตร

  • ม.6
  • เคมีไฟฟ้า
  • ประมาณ 20 นาที
  • จำลองการทดลอง
0.50A
กระแสไฟฟ้า I
ตั้งไว้ (ยังไม่จ่ายไฟ)
0:00นาที
เวลา t
0 s (เร็วกว่าจริง 60 เท่า)
0.00C
ประจุไฟฟ้า Q
Q = It
0.0 : 0.0cm³
ปริมาตร H₂ : O₂ (25 °C, 1 atm)
H₂ : O₂ (cm³)
แบบจำลองเพื่อการเรียนรู้ ดูสูตรและเงื่อนไข

ชุดฮอฟมันน์: แยกน้ำด้วยไฟฟ้า

Na₂SO₄0.5 mol/dm³การแยกน้ำด้วยไฟฟ้า01020304050H₂00.51A01020304050O₂VA

ควบคุมแบบจำลอง

ปรับตัวแปร แล้วสังเกตและบันทึกผล

กระแสไฟฟ้า 0.5 A
มุมมอง

ตั้งกระแสแล้วกดเริ่มจ่ายไฟ แหล่งจ่ายไฟฟ้ากระแสตรงจะจ่ายไฟผ่านแอมมิเตอร์ไปยังขั้วไฟฟ้าแพลทินัม หยุดเป็นช่วง ๆ แล้วกดบันทึกผล

ปฏิกิริยาและการคำนวณ

ปฏิกิริยาที่ขั้วไฟฟ้า

แคโทด (−) หลอดซ้าย
2H₂O + 2e⁻ → H₂ + 2OH⁻
แอโนด (+) หลอดขวา
2H₂O → O₂ + 4H⁺ + 4e⁻
รวม 2H₂O → 2H₂ + O₂

ประจุไฟฟ้า

Q = It
Q = 0.50 × 0 = 0.00 C

จำนวนโมลของแก๊ส (F = 96,485 C/mol)

n(H₂) = 0 ÷ (2 × 96,485) = 0 mol
n(O₂) = 0 ÷ (4 × 96,485) = 0 mol

ปริมาตรที่ 25 °C 1 atm

V = n × 24.47 dm³/mol
V(H₂) = 0 × 24.47 × 1,000 = 0.0 cm³

แบบจำลองอย่างง่าย: ประสิทธิภาพกระแส 100% แก๊สอุดมคติ ไม่คิดไอน้ำและแก๊สที่ละลายในน้ำ

คีย์ลัด
← →ปรับกระแสทีละ 0.1 A เว้นวรรคเริ่ม/หยุดจ่ายไฟ (โฟกัสที่ภาพ) Bบันทึกผล Rเริ่มใหม่ 1–5เปลี่ยนมุมมอง Shift + ← →หมุนฐาน 3D ทีละ 15° Fเต็มจอ

ตารางบันทึกผลและกราฟปริมาตรแก๊สกับประจุไฟฟ้า

หยุดเป็นช่วง ๆ แล้วบันทึก
ครั้งที่I (A)t (นาที)Q (C)n(H₂) (mol)n(O₂) (mol)V(H₂) (cm³)V(O₂) (cm³)
  ยังไม่มีผล กดเริ่มจ่ายไฟ หยุดเป็นช่วง ๆ แล้วกดบันทึกผล หรือกดจุดตรวจ 0.5 A 10 นาที

อธิบายสิ่งที่เห็น

ทำไมต้องเติมโซเดียมซัลเฟต

น้ำบริสุทธิ์มีไอออนน้อยมากจึงนำไฟฟ้าได้แย่ เติมโซเดียมซัลเฟตเล็กน้อยให้มีไอออน Na⁺ และ SO₄²⁻ พาประจุในสารละลาย ไอออนทั้งสองไม่ถูกแยกที่ขั้วไฟฟ้า เพราะน้ำรับและให้อิเล็กตรอนได้ง่ายกว่า แก๊สที่ได้จึงมาจากน้ำ

แต่ละขั้วรับหรือให้อิเล็กตรอนเท่าไร

แคโทดต่อกับขั้วลบ น้ำรับอิเล็กตรอน 2 ตัวได้ไฮโดรเจน 1 โมเลกุล แอโนดต่อกับขั้วบวก น้ำให้อิเล็กตรอน 4 ตัวได้ออกซิเจน 1 โมเลกุล อิเล็กตรอนที่ไหลผ่านวงจรเท่ากันทั้งสองขั้ว ไฮโดรเจนจึงเกิดเป็น 2 เท่าของออกซิเจนเสมอ ตรงกับสมการรวม 2H₂O → 2H₂ + O₂

จากประจุไฟฟ้าถึงจำนวนโมล

ประจุ Q = It อิเล็กตรอน 1 โมลมีประจุ 96,485 C (ค่าคงตัวฟาราเดย์ F) จำนวนโมลอิเล็กตรอน = Q ÷ F จึงได้ n(H₂) = Q ÷ 2F และ n(O₂) = Q ÷ 4F กราฟปริมาตรกับประจุจึงเป็นเส้นตรงผ่านจุดกำเนิด ไม่ว่าจะใช้กระแสเท่าใด

กระแสมากขึ้น แก๊สเกิดเร็วขึ้น แต่ประจุเท่ากันได้แก๊สเท่ากันเสมอ ลองใช้ 0.2 A กับ 1.0 A แล้วบันทึกที่ Q ใกล้กัน

จากจำนวนโมลถึงปริมาตร

ที่ 25 °C และ 1 atm แก๊ส 1 โมลมีปริมาตร 24.47 dm³ ตัวอย่าง 0.5 A นาน 10 นาที ได้ Q = 300 C, n(H₂) = 300 ÷ (2 × 96,485) = 1.55 × 10⁻³ mol, V(H₂) = 1.55 × 10⁻³ × 24.47 = 0.0380 dm³ = 38.0 cm³ และ O₂ = 19.0 cm³

ในห้องเรียนจริงและข้อจำกัดของแบบจำลอง

ช่วงแรกออกซิเจนจะน้อยกว่าครึ่งหนึ่งเล็กน้อย เพราะออกซิเจนละลายน้ำได้มากกว่าไฮโดรเจน แก๊สในหลอดยังมีไอน้ำปน และความดันของลำน้ำในหลอดกลางทำให้แก๊สถูกอัดเล็กน้อย แบบจำลองนี้ไม่คิดผลเหล่านี้ และแรงดันบนจอแหล่งจ่ายเป็นแบบจำลองอย่างง่าย (2.1 V + 16 Ω × I)

ทดสอบแก๊ส: เปิดก๊อกหลอดซ้ายจ่อไม้ขีดไฟ ไฮโดรเจนติดไฟมีเสียงดังป๊อก เปิดก๊อกหลอดขวาจ่อธูปที่ลุกเป็นถ่านแดง ออกซิเจนทำให้ลุกเป็นเปลว ไฮโดรเจนติดไฟง่าย ให้ครูเป็นผู้ทดสอบ

ตรวจความเข้าใจ

ตอบถูก 0 / 6

1จ่ายกระแส 0.5 A นาน 10 นาที ประจุไฟฟ้าที่ผ่านเท่าใด

Q = It = 0.5 × (10 × 60) = 300 C ต้องเปลี่ยนเวลาเป็นวินาทีก่อน

2แก๊สไฮโดรเจนเกิดที่ขั้วใด

ที่แคโทด น้ำรับอิเล็กตรอน 2H₂O + 2e⁻ → H₂ + 2OH⁻ จึงได้แก๊สไฮโดรเจน

3ทำไมปริมาตรไฮโดรเจนเป็น 2 เท่าของออกซิเจน

อิเล็กตรอนจำนวนเท่ากันไหลผ่านทั้งสองขั้ว ได้ H₂ = Q ÷ 2F และ O₂ = Q ÷ 4F โมลของ H₂ จึงเป็น 2 เท่า และที่อุณหภูมิกับความดันเดียวกัน ปริมาตรก็เป็น 2 เท่าด้วย

4ประจุไฟฟ้า 965 C ผ่านเซลล์ ได้แก๊สออกซิเจนกี่โมล

n(O₂) = Q ÷ 4F = 965 ÷ (4 × 96,485) = 2.5 × 10⁻³ mol (5.0 × 10⁻³ mol คือไฮโดรเจน)

5จ่ายกระแส 1.0 A นาน 193 วินาที ได้แก๊สไฮโดรเจนกี่ cm³ ที่ 25 °C 1 atm

Q = 193 C, n(H₂) = 193 ÷ (2 × 96,485) = 1.0 × 10⁻³ mol, V = 1.0 × 10⁻³ × 24.47 dm³ = 24.5 cm³

6เพิ่มกระแสจาก 0.5 A เป็น 1.0 A โดยให้ประจุที่ผ่านเท่าเดิม ปริมาตรไฮโดรเจนเป็นอย่างไร

ปริมาณแก๊สขึ้นกับประจุ Q เท่านั้น กระแส 2 เท่าทำให้ได้ประจุเท่าเดิมในเวลาครึ่งหนึ่ง