แอกสกอตช์บนแท่นหมุน
มือหมุนกำลังหมุนเอง ลากที่จานมือหมุนหรือกดลูกศรซ้ายขวา (ทีละ 15°) แล้วกดบันทึกผล ลากที่ว่างหรือกด Q E เพื่อหมุนแท่นดูรอบทิศ
กลไกและแบบจำลอง
หมุดของมือหมุนคือจุดบนวงกลม
θ วัดทวนเข็มนาฬิกาจากแนวนอนทางขวา (มองจากด้านหน้า) ถ้า A = 1 หมุดจะอยู่บนวงกลมหนึ่งหน่วยพอดี
ร่องของแอกแยกเฉพาะแนวตั้ง
ร่องวางแนวนอน หมุดดันแอกได้เฉพาะขึ้นลง ส่วน A cos θ เป็นการเลื่อนของบล็อกในร่อง ปากกาบนแขนของแอกจึงสูงจากเส้นกลาง y = A sin θ
กระดาษทำให้ θ เป็นแกนนอน
- 1 รอบ
- = 360° = 2π rad = กระดาษเลื่อน 1 คาบ λ
- แอมพลิจูด
- = A (ปรับด้วยบล็อกหมุดในร่องของจาน 2–6 ซม.)
- คาบ
- 2π ทุกค่า λ (λ เปลี่ยนแค่ความยาวบนกระดาษ)
สิ่งที่เห็นในภาพ
คีย์ลัด
ตารางบันทึกผลและกราฟ y กับ θ
| θ (องศา) | θ (rad) | sin θ | ความสูงปากกา y (ซม.) | A (ซม.) |
|---|---|---|---|---|
| ยังไม่มีผล หมุนมือหมุนไปที่มุมที่ต้องการแล้วกดบันทึกผล หรือกดบันทึกครบรอบเพื่อเก็บทุก 30° ตั้งแต่ 0° ถึง 360° | ||||
วงกลมหนึ่งหน่วยและเกลียว sin cos
หมุดของมือหมุนรัศมี A อยู่ที่ A × P เมื่อ P คือจุดบนวงกลมหนึ่งหน่วยที่มุม θ ลากจุด P หรือกดเลือกมุม เส้นแต่ละสีคือค่าของฟังก์ชันนั้น ความยาวมีเครื่องหมายตามทิศของแกน เมื่อเปิดสวิตช์ใช้มุมเดียวกับมือหมุน θ ของวงกลมกับของมือหมุนเป็นค่าเดียวกัน ลาก P แล้วปากกาบนแอกจะเขียนกราฟไปพร้อมกัน
ลากจุด P หรือกดลูกศรซ้ายขวาเพื่อหมุนทีละ 15° (กด Shift ค้างไว้เพื่อหมุนทีละ 1°)
มุมพิเศษ
มุมมอง
เส้นที่แสดงบนรูป
อธิบายสิ่งที่เห็น
sin θ คือพิกัด y ของจุดบนวงกลมหนึ่งหน่วย
จุดบนวงกลมรัศมี 1 ที่ทำมุม θ กับแกน x อยู่ที่ (cos θ, sin θ) หมุดของมือหมุนรัศมี A จึงอยู่ที่ (A cos θ, A sin θ) เมื่อมือหมุนหมุน หมุดวิ่งรอบวงกลม ความสูงของหมุดจากแนวแกนคือ A sin θ
แอกสกอตช์แยกการเคลื่อนที่ในแนวตั้งออกมา
หมุดเลื่อนอยู่ในร่องแนวนอน ร่องจึงส่งต่อเฉพาะการเคลื่อนที่ขึ้นลง แอกเลื่อนขึ้นลงได้ A sin θ พอดี ส่วนการเคลื่อนที่ตามแนวนอน A cos θ เป็นของบล็อกที่วิ่งในร่อง กลไกนี้ใช้จริงในปั๊มและเครื่องจักรที่ต้องการการเคลื่อนที่ขึ้นลงแบบไซน์
กระดาษที่เลื่อนไปเปลี่ยนมุมเป็นแกนนอน
ลูกกลิ้งต่อกับเพลามือหมุนผ่านชุดเฟือง มือหมุน 1 รอบ กระดาษเลื่อน λ พอดี ตำแหน่งบนกระดาษจึงแปรผันตรงกับ θ เส้นหมึกคือกราฟของ y กับ θ เส้นที่อยู่ทางซ้ายเขียนก่อน จุดล่าสุดอยู่ที่ปลายปากกา
หมุนย้อนกลับ กระดาษก็เลื่อนกลับ ปากกาวิ่งทับเส้นเดิม เพราะ y ขึ้นกับ θ เท่านั้น ไม่ได้ขึ้นกับเวลา
แอมพลิจูด A และคาบ 2π
ค่า sin θ อยู่ระหว่าง −1 ถึง 1 ปากกาจึงขึ้นสูงสุด A ที่ θ = 90° และลงต่ำสุด −A ที่ θ = 270° หมุนครบรอบแล้วทุกอย่างกลับที่เดิม sin(θ + 360°) = sin θ กราฟจึงซ้ำทุก 2π rad ปรับ A ความสูงของคลื่นเปลี่ยน ปรับ λ ระยะบนกระดาษเปลี่ยน แต่หนึ่งคาบยังเท่ากับหนึ่งรอบเสมอ
ค่าที่ 30°, 90° และ 210°
sin 30° = 1/2 ปากกาจึงสูงครึ่งหนึ่งของ A, sin 90° = 1 สูงสุด และ sin 210° = −1/2 ต่ำกว่าเส้นกลางครึ่งหนึ่งของ A ที่ A = 5 ซม. ได้ 2.5, 5 และ −2.5 ซม. ขีดสีบนกระดาษบอกจุดเหล่านี้ในทุกรอบ
แบบจำลองอย่างง่าย: ไม่คิดระยะคลอนของหมุดในร่อง ปากกาสัมผัสกระดาษตลอด และกระดาษไม่ลื่นบนลูกกลิ้ง เมื่อปรับ A หรือ λ ปากกาจะยกขึ้นแล้ววางลงใหม่ เส้นจึงขาดตอนตรงนั้น
วงกลมหนึ่งหน่วยให้ค่าตรีโกณมิติทุกตัว และเกลียวเดียวให้ทั้งกราฟ sin และ cos
บนวงกลมหนึ่งหน่วย cos θ คือพิกัด x และ sin θ คือพิกัด y ของ P ส่วน tan θ อ่านได้จากเส้นสัมผัส x = 1 และ cot θ จากเส้นสัมผัส y = 1 ดังนั้น sin²θ + cos²θ = 1 ทุกมุม ถ้าดึงมุม θ ออกเป็นแกนที่สาม P จะวาดเกลียว มองจากด้านข้างเห็นกราฟ sin มองจากด้านบนเห็นกราฟ cos และมองตามแกน θ เห็นวงกลมเดิม กระดาษที่เลื่อนในแอกสกอตช์ทำหน้าที่เดียวกับแกนที่สามนี้
ตรวจความเข้าใจ
1มือหมุนรัศมี A = 5 ซม. หมุนไปที่ θ = 30° ปากกาสูงจากเส้นกลางเท่าใด
y = A sin θ = 5 × sin 30° = 5 × 1/2 = 2.5 ซม. ส่วน 4.33 ซม. คือ A cos 30° ซึ่งเป็นการเลื่อนของบล็อกในร่อง ไม่ใช่ความสูงของปากกา
2มุม 210° เท่ากับกี่เรเดียน
210° × π/180° = 7π/6 rad (ประมาณ 3.665 rad) ค่า sin 210° = −1/2 ปากกาจึงอยู่ต่ำกว่าเส้นกลางครึ่งหนึ่งของ A
3ทำไมแอกจึงเลื่อนขึ้นลงได้เท่ากับ A sin θ ไม่ใช่ A cos θ
หมุดอยู่ที่ (A cos θ, A sin θ) ร่องแนวนอนปล่อยให้หมุดเลื่อนไปตามแนวนอนได้อิสระ (A cos θ) แต่ขึ้นลงเมื่อไรแอกต้องขึ้นลงตาม แอกจึงสูง A sin θ
4ถ้าเพิ่มรัศมีของมือหมุนจาก 3 ซม. เป็น 6 ซม. กราฟบนกระดาษเปลี่ยนอย่างไร
A คือแอมพลิจูด y = 6 sin θ สูงสุด 6 ซม. เทียบกับ 3 ซม. เดิม ส่วนคาบยังเป็น 2π เพราะมือหมุนยังต้องหมุนครบรอบเท่าเดิม และกระดาษยังเลื่อน λ ต่อรอบ
5หมุนมือหมุนจาก θ = 30° ไปอีก 360° ปากกาจะอยู่ที่ใด
sin(30° + 360°) = sin 30° ความสูงจึงเท่าเดิม แต่กระดาษเลื่อนไป λ หนึ่งคาบ ขีด 30° บนกระดาษจึงห่างกันหนึ่งคาบ
6ที่มุมใดในช่วง 0° ถึง 360° ปากกาอยู่ที่เส้นกลางพอดี
sin θ = 0 เมื่อ θ = 0°, 180° และ 360° หมุดอยู่บนแนวนอนพอดี ที่ 90° และ 270° ปากกาอยู่สูงสุดและต่ำสุด