ร้อยละกับหอถังสูง : อ่านระดับน้ำเป็นร้อยละแล้วคิดเป็นลิตร

ท่อใสบอกระดับน้ำในถัง

ท่อใสข้างถังต่อกับก้นถังและยอดถัง น้ำในท่อจึงสูงเท่าน้ำในถังเสมอ ลูกลอยสีแดงลอยอยู่ที่ผิวน้ำในท่อ เราจึงมองเห็นระดับน้ำในถังสแตนเลสที่ทึบได้จากข้างนอก

แผ่นสเกลแบ่งความสูงเป็น 100 ส่วนเท่ากัน

แผ่นสเกลแบ่งความสูงตั้งแต่พื้นถังถึงระดับเต็มเป็น 100 ส่วนเท่ากัน ขีดใหญ่ทุก 10 ส่วน ถังเป็นทรงกระบอกตั้ง ทุกระดับกว้างเท่ากัน น้ำสูงขึ้นเท่ากันจึงเป็นน้ำเท่ากันทุกช่วง ทุก 10 % จึงเป็นน้ำ 200 ลิตร และทุก 1 % เป็นน้ำ 20 ลิตร

ถ้าถังเป็นทรงกลมหรือทรงกรวย ช่วงสูงเท่ากันจะจุน้ำไม่เท่ากัน แผ่นสเกลแบบขีดห่างเท่ากันจะใช้ไม่ได้

ลิตร → ร้อยละ ด้วยบัญญัติไตรยางศ์

ร้อยละคือการเทียบกับ 100 ถังจุ 2,000 ลิตร จึงให้ 2,000 ลิตร คิดเป็น 100 % ดังนั้นน้ำ 1 ลิตร คิดเป็น 100 ÷ 2,000 % และน้ำ 800 ลิตร คิดเป็น 100 ÷ 2,000 × 800 = 40 %

ร้อยละ → ลิตร และลิตรที่ต้องเติม

ตรวจกลับได้ว่า 1 % คือ 2,000 ÷ 100 = 20 ลิตร น้ำ 40 % จึงเป็น 20 × 40 = 800 ลิตร ถังเต็มที่ 100 % ยังขาดอีก 100 − 40 = 60 % คือ 60 × 20 = 1,200 ลิตร ตรงกับ 2,000 − 800 = 1,200 ลิตร

อัตราการไหลกับความชันของกราฟ

ปั๊มเติม 50 ลิตรต่อนาที = 50 ÷ 20 = 2.5 % ต่อนาที จากถังว่างจนเต็มจึงใช้ 2,000 ÷ 50 = 40 นาที น้ำขึ้น 10 % ทุก 4 นาที ถ้าเปิดก๊อกพร้อมกัน น้ำเพิ่มสุทธิ 50 − 30 = 20 ลิตร = 1 % ต่อนาที เส้นกราฟจึงชันน้อยลง ถ้าปิดปั๊มแต่เปิดก๊อก น้ำลด 1.5 % ต่อนาที เส้นกราฟจึงลาดลง

เวลาในภาพเร็วกว่าจริง 90 เท่า (1 วินาทีจริง = 1.5 นาทีในภาพ) นาฬิกาจับเวลาเดินเฉพาะตอนปั๊มหรือก๊อกทำงาน ลิตรแสดงเป็นจำนวนเต็ม ร้อยละจึงมีทศนิยมไม่เกิน 2 ตำแหน่ง